EMEKLİ ZAMMINDA YÜZDE 15 HESABI NASIL YAPILDI?
Refah payı beklentisiyle ilgili yaptığı hesaplamaların detaylarını sunan Erdursun, yüzde 15-15,5 aralığındaki oranın en düşük emekli maaşının 30 bin TL olmasıyla ilgili olduğunu ifade etti. En düşük emekli maaşının 23 bin 552 TL olduğunu hatırlatan Erdursun, bu rakama yaklaşık yüzde 10’luk enflasyon farkının eklendiğinde maaşın 26 bin TL’ye çıkacağını, 26 bin TL ile 30 bin TL arasındaki farkın ise yaklaşık yüzde 15-15,5 artışa denk geleceğini belirtti.
Erdursun, emeklilere yapılacak zammın herkese aynı oranda yapılmayabileceğini ifade ederek, “Bana göre yaklaşık yüzde 15’lik bir artış olacağını düşünüyorum, bu daha geri gidebilir. Örneğin, en alt emekli maaşlarını alanların 30 bin TL’ye tamamlanması durumunda bunlara aslında yüzde 15 ek bir refah payı verilmiş olacak. 30 bin TL’den daha fazla alanlar için ise bazılarına yüzde 5, bazılarına yüzde 7, bazılarına yüzde 9, bazılarına yüzde 10, bazılarına da yüzde 15 gibi oranlar uygulanacak. Bu konuya ilişkin hükümetin belirleyeceği oranlar muhtemelen aralık ayında bakanlık tarafından açıklanacak. Biz de o zaman kesin durumu öğreneceğiz. Ancak şu an için sadece yorum yapıyoruz. Bu yorumlarımızda açıkça görüyoruz ki, tek seferde tüm emeklilere 5 bin TL ya da 10 bin TL gibi artışların gerçekleştirilmeyeceği, oran bazlı bir artış olacağı.”
EYT’LİLERİN EMEKLİ MAAŞI ZAMMI FARKLI MI OLACAK?
Emekli maaşlarında yapılması beklenen artışla ilgili en çok merak edilen konulardan biri de EYT kapsamında emekli olmuş olanların durumudur. Erdursun, EYT’lilerin diğer emeklilerden farklı bir emeklilik durumu taşımadıklarını belirterek, yaş koşulunun kaldırılmasıyla emeklilik hakkı elde ettiklerini açıkladı. Ancak, muhtemel bir kademeli zam sisteminde yaş, prim günü sayısı, sigortalılık süresi ve prime esas kazançların söz konusu olabileceğini dile getiren Erdursun, bu bakımdan EYT’lilerin alacakları zam oranının bazı emeklilere göre daha düşük olabileceğini vurguladı.Erdursun, bu konudaki değerlendirmesinde, “EYT ve 2008 öncesinde emekli olanlar arasında bir fark oluşur mu? EYT ile emekli olanların farklı bir emeklilik statüsü yok. Orada yasa değişti ve yaş şartı kaldırıldı. Bir kişi EYT’den önce nasıl emekli olduysa, emeklilik statüsü 4A yaşlılık aylığı olarak görünüyorsa, EYT’den emekli olan kişinin de 4A, 4B, 4C yaşlılık aylığı var. Yani farklı kategorilere ayrılmıyorlar; normal emekliler ve EYT’den emekli olanlar…
Bu sebeple durum şu şekilde olabilir. EYT’den emekli olanların yaşları diğer emeklilerden biraz daha genç olabiliyor. Dolayısıyla yaş, prim günü sayısı, sigortalılık süresi ve prime esas kazançlar hesaplandığında, EYT’den emekli olanların daha genç yaşta olması halinde bu formüle göre bu kişilerin artış oranları daha düşük olabilir. Ancak bu herkes için geçerli değil.
Örneğin, 43 yaşında emekli olan bir kişi ile 50 yaşında olan başka bir kişi var. Yaş dengesi sadece durumu belirlemeyecek. Elbette yaşın yanı sıra prim günü, sigortalılık süresi, prime esas kazançlar da bu durumu etkileyecektir.
Ancak diyelim ki bir kişi 45 yaşında emekli oldu, başka biri ise şu anda 50 yaşında. Eğer 45 yaş ve 50 yaş arasındaki tüm prime esas kazançlar ve sigortalılık sürelerinin aynı olduğunu varsayarsak, 45 yaşında emekli olan birinin ardından 50 yaşında emekli olan kişinin bir miktar daha yüksek emekli maaşı alacağını muhtemelen bu formül ile göreceğiz.”
EMEKLİLERE YÜZDE 35 İLE YÜZDE 50 ARASINDA ZAM MI YAPILACAK?
Erdursun, emeklilere uygulanacak toplam artışın yıl sonu enflasyonuna göre daha fazla olabileceğini ifade etti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın enflasyon oranının üzerinde bir artış olabileceğine dair açıklamasını hatırlatan uzman, kademeli zam sisteminin emeklilerin zam oranlarının yüzde 35 ile yüzde 50 arasında farklılık gösterebileceğini tahmin etti.