Vücutta Olan Belirtiler erken dönemde fark edildiğinde

Akciğer kanserinde görülebilen belirtiler arasında şunlar bulunabilir:

• Uzun süre devam eden veya değişen öksürük.

• Kanlı balgam.

• Nefes darlığı.

• Göğüs ağrısı.

• Açıklanamayan kilo kaybı.

• Sürekli yorgunluk.

Geçmeyen ses kısıklığı da özellikle birkaç haftadan uzun sürüyorsa araştırılmalıdır. Bu belirtilerin görülmesi mutlaka akciğer veya gırtlak kanseri bulunduğu anlamına gelmez; ancak gerekli incelemelerin yapılması önemlidir.

5. Sürekli Karın Ağrısı ve Şişkinlik

Karın ağrısı ve şişkinlik, sindirim sistemi rahatsızlıklarında sık karşılaşılan şikâyetlerdir. Gaz, kabızlık, besin intoleransları ve mide-bağırsak hastalıkları bu belirtilere neden olabilir.

Bununla birlikte açıklanamayan ve devam eden karın ağrısı, sürekli şişkinlik, erken doyma veya karın bölgesinde belirgin büyüme bazı kanser türlerinde de görülebilir.

Örneğin yumurtalık, mide, bağırsak ve pankreas kanserlerinde hastalığın türüne ve evresine bağlı olarak sindirim sistemiyle ilişkili belirtiler ortaya çıkabilir.

Özellikle şişkinlik yeni başlamışsa, sık tekrarlıyorsa, geçmiyorsa veya iştahsızlık ve istemsiz kilo kaybıyla birlikte görülüyorsa doktor değerlendirmesi önemlidir.

6. İdrarda veya Dışkıda Kan Görülmesi

İdrarda veya dışkıda kan görülmesi, mutlaka araştırılması gereken belirtiler arasındadır.

İdrarda kan; idrar yolu enfeksiyonları, böbrek taşları ve çeşitli böbrek veya mesane hastalıklarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte böbrek ve mesane kanserlerinde de görülebilir. İdrarda görülebilir kanama bazen ağrı olmadan da ortaya çıkabilir.

Dışkıda kan görülmesi ise hemoroid, anal çatlak, bağırsak enfeksiyonları veya bağırsak hastalıklarıyla ilişkili olabilir. Ancak kalın bağırsak ve rektum kanserlerinde de görülebilen bir belirtidir.

Dışkının siyah ve katranımsı olması, sindirim sisteminin üst bölümlerindeki kanamalardan kaynaklanabilir.

Bu nedenle kanama az miktarda olsa bile, özellikle tekrarlıyorsa veya nedeni bilinmiyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Fazla kanama, bayılma veya belirgin baş dönmesi varsa acil yardım alınmalıdır.

7. Tuvalet Alışkanlıklarında Değişiklik

Bağırsak hareketlerinde meydana gelen değişiklikler çoğu zaman beslenme düzeni, ilaç kullanımı, enfeksiyonlar veya sindirim sistemi hastalıklarıyla ilişkilidir.

Ancak daha önce olmayan ve devam eden bazı değişiklikler bağırsak kanserinin belirtisi olabilir.

Dikkat edilmesi gereken durumlar şunlardır:

• Uzun süre devam eden ishal veya kabızlık.

• Dışkılama alışkanlığında belirgin değişiklik.

• Dışkıda kan görülmesi.

• Tuvalete çıktıktan sonra bağırsakların tam boşalmadığı hissi.

• Açıklanamayan kilo kaybı veya kansızlık.

Dışkının şeklinin değişmesi tek başına kanser göstergesi değildir. Önemli olan değişikliğin ne kadar sürdüğü, tekrarlayıp tekrarlamadığı ve başka belirtilerin eşlik edip etmediğidir.

8. Benlerde ve Ciltte Meydana Gelen Değişiklikler

Ciltte ortaya çıkan yeni oluşumlar veya mevcut benlerdeki değişiklikler bazı cilt kanserlerinin erken belirtileri olabilir.

Özellikle melanom adı verilen cilt kanseri türünde benin şeklinde, renginde, boyutunda veya görünümünde değişiklik meydana gelebilir.

Benleri değerlendirirken şu özelliklere dikkat edilebilir:

• Asimetri: Benin iki yarısının birbirinden farklı görünmesi.

• Sınır düzensizliği: Kenarların girintili çıkıntılı olması.

• Renk değişikliği: Aynı ben içerisinde farklı renklerin bulunması.

• Boyut veya görünüm değişikliği: Zamanla büyüme veya belirgin değişiklik.

• Evrim: Benin zaman içinde şekil, renk veya his bakımından değişmesi.

Bunun yanında iyileşmeyen yaralar, kendiliğinden kanayan cilt oluşumları veya giderek büyüyen kabarıklıklar da değerlendirilmelidir.

Ciltteki her ben veya yara kanser değildir. Şüpheli değişikliklerin dermatoloji uzmanı tarafından incelenmesi gerekir.

9. Yutma Güçlüğü ve Geçmeyen Hazımsızlık

Yemek yerken yiyeceklerin boğazda veya göğüste takıldığı hissine kapılmak, yutmakta zorlanmak ya da giderek artan yutma güçlüğü yaşamak önemli belirtilerdir.

Bu şikâyetler reflü, yemek borusu hareket bozuklukları veya başka iyi huylu hastalıklardan kaynaklanabilir. Bununla birlikte yemek borusu ve mide kanserlerinde de ortaya çıkabilir.

Özellikle yutma güçlüğü giderek artıyorsa, katı gıdalardan sıvılara doğru ilerliyorsa veya istemsiz kilo kaybıyla birlikte görülüyorsa gecikmeden değerlendirilmelidir.

Sürekli hazımsızlık, erken doyma, iştah azalması ve tekrarlayan mide rahatsızlıkları da özellikle yeni başlamış ve kalıcı hâle gelmişse araştırılmalıdır.

10. Nedensiz Ateş ve Gece Terlemesi

Ateş ve gece terlemesi çoğunlukla enfeksiyonlar, hormonal değişiklikler veya kullanılan ilaçlarla ilişkilidir. Ancak bazı kanser türlerinde de görülebilir.

Özellikle lenfoma ve lösemi gibi bazı kan hastalıklarında açıklanamayan ateş, yoğun gece terlemesi, lenf bezlerinde büyüme ve kilo kaybı birlikte ortaya çıkabilir.

Gece terlemesi, yalnızca sıcak bir ortamda uyumaya bağlı hafif terlemeden farklı olarak, kıyafetleri veya yatak çarşaflarını değiştirmeyi gerektirecek kadar yoğun olabilir.

Bu belirtiler tekrarlıyorsa, açıklanamıyorsa veya başka şikâyetlerle birlikte görülüyorsa doktor değerlendirmesi yapılmalıdır.

11. Normal Dışı Vajinal Kanama

Kadınlarda normal adet düzeni dışında meydana gelen kanamalar, özellikle tekrarlıyorsa veya açıklanamıyorsa değerlendirilmelidir.

Dikkat edilmesi gereken durumlar arasında şunlar yer alır:

• Adet dönemleri arasında kanama.

• Cinsel ilişki sonrasında kanama.

• Menopoz sonrasında meydana gelen herhangi bir vajinal kanama.

• Olağandışı veya uzun süren adet kanamaları.

Bu belirtiler hormonal değişiklikler, polipler, miyomlar veya enfeksiyonlar gibi çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Bununla birlikte rahim ağzı ve rahim iç tabakası kanserlerinde de görülebilir.

Özellikle menopozdan sonra görülen kanama, miktarı az olsa bile gecikmeden değerlendirilmelidir.

12. Yeni Başlayan ve Giderek Artan Baş Ağrısı

Baş ağrısı oldukça yaygın bir şikâyettir ve çoğu zaman migren, gerilim tipi baş ağrısı, uyku sorunları veya başka nedenlerle ortaya çıkar.

Beyin tümörlerinde de baş ağrısı görülebilir; ancak baş ağrısının tek başına bulunması beyin tümörü olduğu anlamına gelmez.

Özellikle yeni başlayan ve giderek şiddetlenen baş ağrısı, tekrarlayan kusma, görme değişiklikleri, denge bozukluğu, kişilik veya davranış değişiklikleri gibi belirtilerle birlikte görülüyorsa tıbbi değerlendirme gerekir.

Aniden başlayan, hayatın en şiddetli baş ağrısı olarak tarif edilen ağrı veya baş ağrısına eşlik eden ani güç kaybı, konuşma bozukluğu ya da nöbet gibi belirtiler acil yardım gerektirir.

Kanser Belirtileri Her Zaman Ağrı Yapar mı?

Hayır. Kanserin erken dönemlerinde ağrı olmayabilir. Bazı kanserler başlangıçta herhangi bir belirti oluşturmayabilir veya yalnızca hafif ve belirsiz şikâyetlerle kendini gösterebilir.

Bu nedenle ağrının bulunmaması, kanser olmadığı anlamına gelmez. Aynı şekilde vücutta ağrı olması da mutlaka kanser bulunduğunu göstermez.

Erken tanı açısından belirtileri tanımak kadar, yaşa ve kişisel risklere uygun kanser taramalarına katılmak da önemlidir. Meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanserleri için uygun tarama programları, belirtiler ortaya çıkmadan önce bazı hastalıkların saptanmasına yardımcı olabilir.

Kanser Riskini Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?

Kanserin tüm türlerini önlemek mümkün değildir. Ancak bazı risk faktörlerini azaltmak ve uygun taramalara katılmak önemlidir.

Kanser riskini azaltmaya yardımcı olabilecek başlıca adımlar şunlardır:

1. Tütün ve tütün ürünlerinden uzak durmak.

2. Alkol tüketmemek.

3. Sağlıklı ve dengeli beslenmek.

4. Düzenli fiziksel aktivite yapmak ve sağlıklı kiloyu korumak.

5. Güneşin zararlı ultraviyole ışınlarından korunmak.

6. Yaşa ve kişisel risklere uygun kanser taramalarını yaptırmak.

7. HPV ve hepatit B aşıları gibi uygun aşılar konusunda sağlık uzmanına danışmak.

8. Ailede kanser öyküsü bulunuyorsa bunu doktorla paylaşmak.

Kanserden korunmak için kullanılan hiçbir besin veya takviye, kanser riskini tamamen ortadan kaldırmaz. Şüpheli belirtiler ortaya çıktığında bunları yalnızca beslenme değişikliğiyle gidermeye çalışmak yerine tıbbi değerlendirme yaptırmak gerekir.

Hangi Belirtilerde Doktora Başvurulmalıdır?

Vücutta yeni ortaya çıkan ve açıklanamayan değişiklikler, özellikle devam ediyor veya giderek kötüleşiyorsa doktor tarafından değerlendirilmelidir. Belirtilerin mutlaka birkaç hafta sürmesini beklemek doğru değildir; ele gelen büyüyen kitle, idrarda kan veya menopoz sonrası kanama gibi durumlarda daha erken başvurulmalıdır.

Şiddetli kanama, bayılma, ciddi nefes darlığı veya ani gelişen nörolojik belirtilerde ise acil yardım alınmalıdır.

Doktor, belirtilerin niteliğine ve kişinin yaşına, sağlık geçmişine ve risk faktörlerine göre muayene yapabilir; gerekli görülürse kan testleri, görüntüleme yöntemleri, endoskopi veya biyopsi gibi incelemeler isteyebilir. Kanser tanısı yalnızca belirtilere bakılarak konulamaz; gerekli değerlendirme ve uygun testlerle kesinleştirilir.

Sonuç: Vücudunuzdaki Değişiklikleri İhmal Etmeyin

İstemsiz kilo kaybı, uzun süren halsizlik, geçmeyen öksürük, vücutta oluşan kitleler, idrar veya dışkıda kan, kalıcı sindirim sorunları ve ciltteki değişiklikler kanser dâhil çeşitli hastalıkların belirtisi olabilir.

Bu şikâyetlerin çoğunun kanser dışı nedenleri de vardır. Önemli olan gereksiz korkuya kapılmadan, vücuttaki olağan dışı değişiklikleri fark etmek ve gerektiğinde zamanında sağlık hizmeti almaktır.

Unutulmamalıdır ki erken değerlendirme, bazı kanserlerin erken evrede saptanmasını ve uygun tedaviye daha erken başlanmasını sağlayabilir. Belirtileri görmezden gelmemek, düzenli sağlık kontrollerini yaptırmak ve önerilen tarama programlarına katılmak sağlığın korunmasında önemli rol oynar.